Asunción Antelo – A “Rexubeira” de Bergantiños.

NOME: Asunción Antelo – A “Rexubeira” de Bergantiños.              

DATAS: 1919 – 2016

 

Fotografía "La Voz de Galicia"

 

VIDA:

Naceu en Segufe, parroquia de Seavia no concello de Coristanco. Sempre dicía; “Eu nacín antes de tempo”, xa que naquela época as nenas e nenos case non iban á escola porque tiñan que axudar nos traballos do campo e a cuidar o gando, e as mulleres levaban toda a carga das labores domésticas, lavaban a roupa no río, tiñan que facer o lume e cociñar, e fregar todo á man.

Así que cando Asunción, xa ben moza, empezou a ler, tiña que facelo polas noites, una vez todo o traballo estaba feito e sacándolle horas ao sono. Liu a Rosalía, Castelao, Pondal… E despois comezou a escribir, enchía libretas de poemas e textos.

Sobretodo, ela viviu a súa vida con tranquilidade, orgullo e liberdade.

Asunción morreu no ano 2016, aos 97 anos, tras dous meses ingresada no hospital por doenzas propias da idade.

EN QUE DESTACOU:

Tiña alma de artista, esculpía pedra, barro e sobretodo madeira, especialmente as raíces, coas que creaba fermosas formas. A súa ilusión era crear un museo, e logrouno! na súa casa moita xente entraba a ver as súas obras, incluso os colexios facían excursións para visitala e ver o que facía.

Tamén escribía, chegou a publicar dous libros: “Páxinas da Rexubeira de Bergantiños” e “As penurias dun amor”

OUTROS DATOS:

A biblioteca do CEIP Xosé Pichel de Coristanco leva o seu nome.

No 2017, xa tras a súa morte, o día 8 do 8 ás 8, xusto o día e hora no que Asunción cumpliría 98 anos, presentouse un libro que recolle a súa obra, é un catálogo no que outra muller, Cristina Abelleira, recolle as pezas que Asunción tiña no seu museo, e que decidiu facer cando viu que algunas das obras máis vellas comezaban a deteriorarse. Así aínda que as pezas se deterioren até perderse, sempre poderemos disfrutar delas.

Rexoubeira: segundo a segunda acepción do diccionario da RAG significa; persoa que se divirte con alegría e bulicio. Aínda que a forma correcta é rexoubeira, ela dicía, e así consta no título do seu libro, “rexubeira”, que é a forma na que se di na zona.

As Mártires de Sofán.

NOME: AS MÁRTIRES DE SOFÁN.      

DATAS: 16 de febrero de 1919.

 

 

A HISTORIA:

Sofán é unha parroquia que ata a primeira década do século XX era a máis poboada do concello de Carballo, máis incluso que a propia capital municipal.

A gripe de 1918, moi estendida pola primeira guerra mundial, foi  a máis mortal do século causando millóns de mortos. Neste contexto no concello  decídese a construción dun novo cemiterio.

A maioría dos veciños opóñense a construción do novo cemiterio e prefiren a ampliación do vello. A Xunta Local de Sanidade e o concello clausuran o cemiterio vello en novembro de 1918. A xente non está conforme  e segue enterrando aos mortos no cemiterio vello ata que estala o conflito o domingo 16 de febreiro de 1919 en que se ía a enterrar a un neno de catro anos. A Garda Civil, con algún matóns, intenta parar a comitiva fúnebre mais a poboación oponse e a resposta da Garda Civil foi salvaxe sendo o resultado catro mulleres mortas e varios feridos.

As asasinadas foron: María Caamaño Pallas, que tiña sete fillos e estaba embarazada, Carmen Veira Souto, con catro fillos, María Serrano Paz e Josefa Bolón Mato.     

Houbo moitas protestas, intentouse facer manifestación en Carballo que o poder caciquil impediu, pero si se fixeron na Coruña a pesar de que moitos carballeses non puideron ir pois o terror apoderouse da capital de Bergantiños. Nos locais da Irmandade da Fala da Coruña celebrouse un mitin onde se falou deste tema.

Castelao recolle este caso no seu álbum Nós, e tamén na obra “Memorias dun Esqueleto”.

O concello de Carballo na II República, propuxo construír un monumento ás mártires de Sofán por suscripción popular, comezando o propio concello cunha cantidade determinada. En Carballo despois no bienio negro paralizouse a iniciativa e logo a máis negra ditadura franquista imposibilitou levar a cabo esa homenaxe.

 

Extraído dun escrito de Xan Fraga Rodríguez que podedes ler premendo AQUÍ.

María Bardanca - Mellor futbolista da historia de Carballo

NOME: María Varela Bardanca.             

DATAS: 1972-Actualidade      
                         

Fotografía "La Voz de Galicia"

VIDA:   

Naceu en Carballo, criouse na Rúa Rosalía de Caatro, onde xogaba cos demáis nenos da zona. Conta que iban camiñando cara a escola e xa iban argallando as pachangas para o recreo e para a tarde. Daquelas o habitual era que os nenos máis maiores tiveran conta dos pequenos, o seu irmán levábaa con él e sentábaa a mirar como xogaban ao fútbol, e xa de máis maior, se lles faltaba un para xogar metíana a ela. Así foi nacendo a súa paixón polo fútbol.

EN QUE DESTACOU:

Destacou no fútbol sala.

Con 13 anos comezou a entrenar no Karbo  da Coruña, aínda que non podía competir, xa que a idade mínima para eso eran os 15 anos. Alí iba entrenar coa súa amiga Chus, outra futbolista destacada de Carballo, xa falecida. Ao saír da escola as dúas collían o bus e voltaban da Coruña no último bus que volvía a Carballo.

Xogou oito tempadas no Sar Lence da Coruña, equipo que foi recoñecido coma o “Dream Team” do fútbol sala feminino. En él gañou; tres copas da Raíña, un título nacional de liga e catro galardóns coa selección autónomica.

Formou parte da selección galega e da selección nacional. Na selección nacional estivo na primeira convocatorio oficial.

Outros equipos nos que xogou foron; o Meirás (tempadas 99-00, 01-02 e 03-04), o Ourense (tempadas 00-01 e 01-02), Funeraria Apóstolo de Santiago (tempada 04-05), Aguiño de fútbol campo.

En 2007 foi nomeada mellor futbolista da historia de Carballo.

En 2008 chegou a ser seleccionadora galega de fútbol sala.

OUTROS DATOS:

Estudou INEF (ciencias da actividade física), é profesora e sigue en contacto co fútbol entrenado a nenas e nenos.